Yasal Uyarı: Bu site sağlık profesyonelleri için hazırlanmıştır. 

Kaynak gösterilmek ve yazarın ismi belirtilmek şartıyla alıntı yapılabilir.

Yazıların bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir.

Son günlerde ortaya çıkan Vioxx olayı bilim dünyasında olup bitenlerin yeniden değerlendirilmesine ve bilimin tekrar gözden geçirilmesine sebep oldu. 1960’larda ortaya çıkan Talidomit faciası sonrası ilk defa ABD’de ve daha sonra tüm gelişmiş ülkelerde ilaçlarla ilgili emniyet tedbirleri için kurallar konuldu ve ilaç firmalarından ilaçlarının emniyetini ispat etmeleri istendi. Zaman içinde ABD de bile kurallara uymama veya kuralları esnetmeler başladı. Özellikle ilaç sanayiindeki aşırı kar hırsı değer yargılarının yok olmasına ve bilimin dejenere olmasına yol açtı. Dünyanın her tarafında satılık bilim adamları ilaç firmalarının kar etmesi için etik değerleri unuttular ve ellerine verilen slaytlarla doktorları kandırmaya başladılar.

Hepimizin yakından bildiği doktor-ilaç firması pazarlıkları ayyuka çıktı...

Journal of Clinical Psychiatry (56:288-296, 1995) de yayınlanan "Postmarketing Surveillance by Patient Self-Monitoring: Preliminary Data for Sertralin versus Fluoxetine" başlıklı makalede fluoksetin (PROZAC)'in bir çok yan etkisi yayınlanmış ve Sertralin (LUSTRAL) in yan etkilerinin prozac'tan bile fazla olduğu bildirilmişti. Bu makalenin yayınlanmasının bilim yönünden ve ilaç sanayiinin bilimsel dergilere etkileri yönünden önemli bir hikayesi var. Makale dergiye verildikten çok uzun bir süre sonra yayın için kabul edildi ve yayınlanması dergi editörü tarafından 3 kere ertelendi.

Sebep Lustralin Pazar payı kaybetmemesi. Diğer yönden bu makale ile ilgili olarak yazılan editorial ancak 7 ay sonra yayınlanabildi ve yayınlanan editorial yazı için Pfizer ve editör arasında pazarlıklar yapıldı (Pfizer bu derginin en önemli sponsorlarından birisi idi). Buna paralel olarak NHI (National Institute of Health) de de bazı firmaların ilaçları için doğruları yazanların projeleri iptal edilmeye başlandı. Bunlardan birisi de S. Fisher idi. Fisher ve arkadaşlarının 10 senedir sürdükleri proje SSRI’ler aleyhine yazdıkları an birden kesiliverdi ve bunu kesen komisyonun başkanı ve raportörü bu ilaçlarla ilgili firmaların danışmanlıklarını yapmakta idi (geçen ay NIH aldığı bir kararla tüm çalışanlarının ilaç firmaları ile ilişkisi kesti). Fisher’in çok önemli bir iddiası ise bazı NIH komisyon üyelerinin kendilerine gelen araştırma projelerini gizli olarak ilaç firmalarına vermeleri idi....

Ancak bu sene mızrak çuvala sığmayınca önce İngiltere sağlık yetkilileri ve arkasından FDA ve EMEA (Avrupa İlaç Birliği) SSRI’lerin yan etkilerine dikkat çekmek ve prospektüslere bu ilaçların intihar temayülünü artırdığını yazmak zorunda kaldı... Bu güne kadar bu ilaçlarla kaç kişi hiç uğruna gitti?!.. Bu ilaçların kullanılması için aldıkları üç kuruş karşılığı etkinlikleri şüpheli ilaçlar için doktorları kandıran sözde bilim adamlarının acaba vicdanları sızlıyor mu?... Ne gezer, zaten onların tek amacı cüzdan!..

Benzer olaylar Türkiye’de de oldu. 8 Haziran 2000 günü Klinik Farmakoloji Derneği adına tarafımızdan bir basın toplantısı yapıldı ve CELEBREX ve VIOXX'un yan etkileri ve sebep olduğu ölümler anlatıldı. Ayrıca bu ilaçları prospektüslerine dünyada olmayan endikasyonların yazıldığı ve bunun nasıl yapıldığı soruldu. Zamanın Sağlık Bakanı ve İlaç Eczacılık Genel Müdürü bizim iddialarımızı inceleyeceğine basın yayın organlarında firmaların avukatlığına soyundular. Yakın geçmişte FDA tarafından yayınlanan memoda VIOXX'a bağlı 1999-2003 yılları arasında; 27.785 kişinin miyokard infarktüsü geçrmiş veya ölmüş olabileceği bildirildi. Türkiyede kaç kişi öldü?.. Bu ilaçlar için kapı kapı dolaşıp konferans verenler bu yayınları okumuyorlar mı?.. Maalesef konu koksiplerle sınırlı değil... Bir taraftan ilaç olmayan ilaçlara milyarlarca dolar ödüyoruz, diğer taraftan iatrojenik ölümlere ve sakatlıklara sebep oluyoruz. Sorumlu olan biziz. Hastalar bizim hastalarımız. Bırakın Hipokrat yeminini, en basit insanlık kuralı olarak hastalara daha fazla zarar vermeyelim... Lütfen SSRI’leri, statinleri, antipsikotikleri, alzheimer ilaçları gibi ilaçları yeniden gözden geçirin, bakalım hastalara fayda mı, zarar mı veriyoruz....

başa dön