|
Yasal Uyarı: Bu site sağlık profesyonelleri için hazırlanmıştır.
Kaynak gösterilmek ve
yazarın ismi belirtilmek şartıyla alıntı yapılabilir.
Yazıların bilimsel ve
hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir.
|
|
|
|
|
|
|
|
İnternette
Sağlık Siteleri
Dr. Kağan KOCATEPE
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı |
Tüm
ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de sağlıkla ilgili bilgiler veren internet
siteleri giderek artıyor ve internet kullanan kişi sayısı da arttıkça
insanlar eskiden ansiklopedilerden elde etmeye çalıştıkları bilgilere bir
tıklamayla ulaşabiliyorlar.
Bu gerçekten çok güzel birşey. Biz doktorlar hastamıza durumlarını belki
aşırı tıbbi bir dille anlatıyoruz veya yoğun çalışan hastanelerde hastalar
çoğu zaman durumları hakkında yeterince bilgilenemeden evlerine
dönüyorlar. Bu bilgi açıklarını internetten çok güzel bir şekilde
kapatabiliyorlar.
Konu sağlık olunca bilgi kalitesi gündeme geliyor. Internetteki sağlık
sitelerindeki bilgiler ne kadar sağlıklı? Ya yanlış bir bilgi edinilirse?
Veya kişi elde ettiği bilgilerle kendi kendini tedavi etmeye çalışırsa? Ya
o bilgi eskimişse? Veya yoruma açık olması nedeniyle bir kişi tarafından
"böyle", diğeri tarafından "öyle" algılanırsa? Hepsi ciddi durumlar...
Ben bir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanıyım ve internetten alanım
dışındaki her türlü bilgiyi elde edebiliyorum. Gebelik, soru işaretlerinin
fazla olduğu, insanların bilgilenmek konusunda oldukça motive olduğu bir
dönem. Ben nasıl diğer alanlarda bilgi edinebiliyorsam anne ve baba
adayları da gebelikle ilgili bilgiler edinebilsin diye 1999 yılında
www.gebelik.org sitesini hayata geçirdim. Bilginin paylaşıldıkça
değerlendiğine inanan biri olarak tüm bilgilerimi sade bir anlatımla
siteye aktardım. Birkaç sayfayla başlayan site giderek büyüdü ve şu anda
sitede yaklaşık 2700 sayfa bilgi var. Günlük birkaç ziyaretçiyle başlayan
kullanım, şu anda günde 3500 ziyaretçiye ulaşmış durumda.
Sağlık siteleri önemli ve olmalı, ama bazı koşullar mutlaka yerine
gelmeli.
Sağlıkla ilgili yayın yapan sitenin bir sorumlusu olmalı. Yazının
sorumluluğunu üstlenebilecek, kendi alanında uzman kişinin imzası her
bilginin altında yer almalı ve insanlar gerekli durumlarda bu kişiye
ulaşarak anlayamadıklarını sormalılar. Doktor olmayan kişiler sağlık
sitesi faaliyetlerini danışman doktorların isimlerini belirterek
sürdürmeliler.
Sitedeki bilgiler güncellenmeli. Günümüzde tıbbi bilgilere yaklaşık 6 ayda
bir yenilerinin eklendiği düşünülüyor (Bu süre ortaçağda 500 yıl,
1950'lerde 20 yıl idi). Sağlık sitesi sahibi eskiyen bilgileri atmalı,
yoruma açık, netlik kazanmamış bilgileri yayınlamamalı ve yeni
araştırmalarla ilgili bilgi vermelidir.
Sağlıkla ilgili siteler sade olmalı ve belli bir durumla ilgili bilgiler
içermeli. Tüm tıbbi bilgilerin aynı sitede toplanması aranılan bilgiyi
zorlaştırmaktadır. Bunun yerine örneğin hipertansiyon, menopoz, diyabet
gibi konuların her biri ayrı bir sitede yer almalı. Bu, hastalığın büyüteç
altına alınabilmesini kolaylaştıracak ve siteyi hazırlayan doktor da
konuyla ilgili araştırma yaparken yeni bilgiler edinecektir.
Bilim hırsızlığı internette de çok yaygın. Aynı bilgileri birkaç sitede
birden aynı şekilde bulmak mümkün. Saatlerce bilgisayar başında oturmak
yerine sitedeki bilgileri kopyalamak bazı insanlara daha kolay geliyor,
ama bence herkes kendi bilgilerini kendi uslubuyla kendisi oluşturmalı.
Sağlık haberi yapan basın mensuplarının da işi kolaylaştı. Yayın
yönetmeninin belirlediği konuyu eskiden kitap karıştırarak elde eden ve
daktiloyla yazmak zorunda olan basın mensubu işin kolayına kaçıp
internetten bilgiyi aynen alabiliyor. Benim sitemdeki bilgilerin zaman
zaman dergi ve gazetelerde birebir ve kaynak gösterilmeden yayınlanması
beni üzüyor.
Önümüzdeki yıllarda internetin de basılı yayın kapsamına alınacağını
tahmin ediyorum. Bu düzenleme sağlık sitelerinin kalitesini artıracak bir
uygulama olacaktır. Şu anda telif hakları internet için geçerli
olmadığından yazılar alınıp başka yerlerde yayınlandığında yasal yollara
da başvurulamıyor.
Diğer bir düşüncem, sağlık sitelerinde üyelik sisteminin hiç olmaması
gerektiği yönündedir. Bazı bölümlerine üye olunduktan sonra geçilebilen
siteler kullanıcı için sıkıcı olabilir.
Kullanıcılara düşen en önemli görev elde ettikleri bilgilere körü körüne
inanmak yerine bilgiyi birkaç kaynaktan araştırmaktır. Yine kullanıcılar
site yöneticisine sağlıkla ilgili gönderdikleri e-maillerde dikkatli
olmalıdırlar. E-mail tıbbi bir soruna çare bulmaktan oldukça uzaktır.
başa dön
|