Yasal Uyarı: Bu site sağlık profesyonelleri için hazırlanmıştır. 

Kaynak gösterilmek ve yazarın ismi belirtilmek şartıyla alıntı yapılabilir.

Yazıların bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir.

Sağlık hizmetleri koruyucu, geliştirici, sağaltıcı ve esenlendirici olmak üzere dört boyutludur. Sağlık hizmetinde birinci amaç sağlığı korumak ve geliştirmektir. Bu amaç başarılamadığında tedavi ve esenleştirici hizmet sunulur.

1. Aile hekimliği de tedavi edici hekimlik yaklaşımının temsilcisidir.
Tüm dünyada aile hekimliği adı altında yaygınlaştırılmaya çalışılan bu hekimliğin, toplumun tamamına ve kamu eliyle ücretsiz hizmet götürmeyi amaçlayan çağdaş halk sağlığı uygulamaları ile taban tabana zıt olduğu bilinmelidir.

2. Aile hekimliği uygulaması çağdaş sağlık hizmeti anlayışına taban tabana karşıttır. Aile hekimi uzmanı sadece sağaltıma yönelik bilgi ve beceriye sahiptir. Kar amaçlı bir modelin uzantısı olması, toplumun gereksinimlerini karşılamaya yönelik yetiştirilmemesi sebebi ile toplum sağlığı anlayışına sahip değildir.

3. Aile hekimliği sistemi sosyalleştirme yasasında konulan entegrasyonu parçalamaktadır. Sosyalleştirme yasasında sağlık ocaklarına çevreye ve bireye yönelik koruyucu hizmetlerle ile birlikte ayaktan tedavi edici hizmetleri entegre yürütme görevi verilmiştir. Alile hekimliği ise çevreye yönelik sağlık hizmetlerini, bulaşıcı hastalıkların kontrolünü, okul, işyerlerinin denetimi hizmetlerini sağlığı etkileyen olumsuz davranışlarla mücadeleyi sağlık grup başkanlıklarına vermektedir. Bu da entegrasyonu parçalamaktadır.

4. Aile hekimi yalnız çalışır (Tedavi edici hizmetler yapar). Oysa sağlık sorunları ile mücadele, sağlığın geliştirilmesi çalışmaları bütün bunların belli bir nüfusa bölgeye hizmet veren ekip tarafından çok yönlü biçimde ele alınması gerektirir. Sağlığın geliştirilmesi ve korunması açısından sağlık etkisinin, toplumsal sorunlar, toplumun içinde toplumla birlikte toplum kalkınması perspektifiyle ele alması gerekir. Aile hekimliği sistemi bu perspektife sahip değildir.

Aile hekimliği sistemi nüfus temelli değildir. Yani hizmet götürdüğü nüfus belli bir yerde yaşayan, çalışan nüfus değildir. Böyle olunca aile hekimine bağlı bireylerin tanımladığı topluluk için sağlığı etkileyen, bozan faktörleri de dikkate alan sağlık planlaması olanağı yoktur. Tanımlanmış bir nüfus olmadığı için aile hekiminin kendisine bağlı grup için örn: bebek ölüm hızı, kaba ölüm hızını, demir anemisi sıklığını v.s. hesaplamasının anlamı olmaz.

5. Aile hekimliği toplumsal gereksinimler ve bilimsel gelişmeler sonucu ortaya çıkmamış, sağlıktan daha fazla kazanç elde etmeyi amaçlayan ekonomik sistemler tarafından oluşturulmuştur.
Aile hekimliğinin toplum sağlığının geliştirilmesi ile ilgili bir kaygı gütmesi, yeni bir sistem yaklaşımına sahip olması beklenemez. Aile hekimliği rekabet içinde çalışan ve listesine daha fazla hasta kaydeden bir anlayışa dayalıdır. Aile hekimleri dayanışma değil rekabet anlayışı ile yetiştirildiklerinden piyasanın acımasız yer edinme koşullarına uyumlu davranması ve hastaya zarar vermesi kaçınılmazdır.

Aile hekimliği çok pahalı bir sistemdir. Her hekim ayrı ayrı muayenehane açacak, röntgen-USG-gibi cihazlar alınacak, harcamalarda artış olacaktır. Bu harcamalarda hizmeti kullananlara, topluma yansıtılacaktır.

Sonuç olarak Aile Hekimliği ülkemiz için ve benzer ülkelerin sağlık sorunlarının çözümü için önerilecek bir model olamaz.

Yapılması gereken 40 yıllık deneyime ve toplumsal kazanımlara sahip sosyalleştirilmiş sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesidir.

Toplum hekimliği ve halk sağlığı uzmanlarının yönetiminde sağlık ve sosyal hizmet elemanları ile birlikte hizmet yürütülmelidir. Çağdaş Tıp eğitimi anlayışı uygulanmalı, pratisyen hekimlik güçlendirilmelidir.

Aile hekimliği uygulaması; sağlığın ticarileştirilmesi, devletin sağlığı (hak olmaktan çıkararak) üzerinden atma politikasının ilk adımıdır.

başa dön